Siliconen veilig?

Siliconen bakvormen, herbruikbare siliconen rietjes, ijsvormpjes, schaaltjes, bewaarbakjes, ijsblokjesmakers en siliconen spatels en lepels, allemaal super handig en duurzaam.

Zijn siliconen nu echt veilig? Een veel gestelde vraag en daarom een blog over siliconen.

Wat zijn siliconen?

Siliconen zijn voornamelijk gemaakt van het basiselement silicium (kiezel) en zuurstof. Samen noemen we dit siliciumoxide of silica. Dit stofje is beter bekend als kwarts en in kleine vorm het hoofdbestanddeel van zand. Van kwarts hebben we meer dan genoeg op aarde, dit is het meest voorkomende mineraal op aarde en eenvoudig bereikbaar.

Aan kwarts worden carbon en waterstof toegevoegd en daarmee worden hele lange ketens van aan elkaar gekoppelde silicamoleculen gemaakt. Het resultaat is silicoon, een rubberachtig, onbreekbaar materiaal dat je in huishoudelijk gebruik alleen stuk krijgt door het te snijden. Vallen, stoten, gooien, uitkoken, in de vaatwasser, oven of vriezer stoppen: het kan allemaal, met een waarschuwing erbij voor het verhitten.

Siliconen worden op het eerste gezicht soms verward met plastic (alle kleuren zijn mogelijk), maar plastic heeft heel wat meer stoffen nodig, waaronder weekmakers om in de buurt te komen van de flexibiliteit van siliconen.

100% siliconen test

Als je een product van 100% siliconen hebt, heb je een veilig product. Er zijn ook producten, vaak bij wat goedkopere winkels, die gemaakt worden van een mix van siliconen met andere stoffen. Je kunt dit meestal testen door het product te draaien, als het product gemaakt is van 100% siliconen, dan blijft de kleur en structuur overal gelijk. Als het product gemaakt is van een mix van materialen, dan is het materiaal niet overal hetzelfde en zie je bijvoorbeeld wittige streepjes erin.

Voordelen siliconen

  • Siliconen voelt zacht en glad aan. Het is onbreekbaar en kan steeds opnieuw gebruikt worden zonder te beschadigen. Dat betekent minder afval en een lange levensduur.
  • Siliconen zijn inert, dat wil zeggen dat het chemisch gezien een zeer stabiel materiaal is, dat het onder normale omstandigheden niet reageert met andere stoffen zoals voedsel en drank. Over  ‘normale omstandigheden’ wordt vaak aangegeven dat dit voor siliconen betekent een temperatuur tussen de minus 80°C en plus 200°C (let dus op met siliconen in de oven en magnetron). Over de 200°C bestaat wel discussie.
  • Siliconen zijn gemaakt van onschadelijke, gifvrije materialen. Het lijkt op plastic, maar bevat geen BPA, weekmakers, pvc of andere schadelijke materialen.
  • Siliconen zijn niet poreus, bacteriën vinden het vrijwel onmogelijk om binnen te dringen.
  • Schoonmaken is eenvoudig, je kunt het afwassen, uitkoken of in de vaatwasser doen.
  • Je kunt siliconen gebruiken in de keuken, aan tafel, in de koelkast of vriezer en in de oven of magnetron (let op boven de 150°C en nooit boven de 200°C).
  • Siliconen kunnen technisch gezien gerecycled worden, helaas gebeurt dit niet.

Het verschil tussen food grade en medical grade siliconen

Het grootste verschil is dat medical grade siliconen zo gemaakt zijn dat ze langer dan 30 dagen in het menselijk lichaam door kunnen brengen. Medical grade siliconen worden dan ook vaak gebruikt voor het maken van fopspenen en spenen voor flesjes. Ook de textuur van medical grade verschilt een klein beetje van food grade silicone. Food grade siliconen zie je voornamelijk terug in producten als keukengerei en voedselcontainers. De reden dat er bij deze producten gekozen wordt voor food grade, is dat deze vorm beter bestemd is tegen de hoge temperaturen van de wasmachine, de magnetron, kokend water etcetera.

Waar moet je op letten bij siliconen?

Wanneer je gebruik maakt van siliconen producten, zijn er een aantal dingen waar je op moet letten:

  1. 1. Niet in contact brengen met vuur.
  2. 2. Niet gebruiken in combinatie met scherpe voorwerpen.
  3. 3. Niet hardhandig schoonschrobben met ruwe spons.
  4. 4. Niet boven de 200°C gebruiken.

Discussie over siliconen bij hogere temperaturen

Het Belgische Test-Aankoop deed een test met siliconen bakvormen.

Uit deze test kwam naar voren dat siliconen vanaf 150°C, maar vooral vanaf 200°C ontbinden in siloxanen, kleine stukjes afgebroken siliconen, die onschadelijk lijken te zijn maar wel persistent in het milieu. Hoe snel dit gebeurt is afhankelijk van de katalysator die gebruikt is bij de productie. Platinum of peroxyde, waarbij siliconen met platinum als katalysator het tot 300°C veilig zijn en die met peroxyde tot 150°C.

Vooral bij de eerste paar keer bakken schijnt dit te gebeuren en daarom is een concrete tip om een nieuwe siliconen bakvorm heel goed af te wassen voor gebruik en daarna de bakvorm in te bakken door deze te vullen met een mengsel van olie en water en deze een uur in een hete oven van 220°C te zetten.

Onze persoonlijke keuze is om siliconen gewoon niet te gebruiken om mee te bakken, maar alleen voor andere doelen.

Schoonmaken siliconen producten

Siliconen producten zijn erg gemakkelijk te gebruiken en schoon te maken. Het kan mee in de vaatwasser en kan veilig steriel gekookt worden. Het beste is om siliconen producten gelijk na gebruik schoon te maken. Door siliconen producten gelijk na gebruik in heet water te leggen met een paar druppels citroensap, krijg je bijna alle etensresten en geurtjes weg. Even laten afspoelen en laten opdrogen in de lucht, en het product is weer schoon.

Echter blijven er soms (zelfs na het wassen in de vaatwasser) geurtjes achter in de siliconen, vaak als de siliconen in aanraking zijn geweest met scherpe etenswaren zoals knoflook, pepertjes, maar ook tomaat. Om dit tegen te gaan, hebben we een paar schoonmaaktips op een rijtje gezet:

1. (Witte of schoonmaak-) azijn: dompel een schone doek in azijn en maak hiermee het product schoon. Spoel vervolgens af met warm water en laat het product opdrogen in de lucht. Om de overige azijn te verwijderen kan het nodig zijn dat je het product nog een extra keer af moet spoelen.

2. Kokend water met azijn: zet een pan op het vuur en vul deze voor de helft met water. Voeg twee kopjes azijn toe en breng het zachtjes aan de kook. Zodra het mengsel kookt, kun je de siliconen producten voorzichtig in de pan leggen met behulp van een tang of spatel. Laat in totaal 10-15 minuten koken en zet dan de bron uit zodat het water stopt met koken. Haal na vijf minuten de producten weer VOORZICHTIG uit het water. Let op dat de siliconen dan nog erg heet zijn! Laat de producten afkoelen en spoel vervolgens nog even af. Op laten drogen in de lucht.

3. Baksoda: doe de baking soda in een bak totdat de hoogte ongeveer een halve centimeter is. Voeg vervolgens genoeg water toe om er een dikke pasta van te maken. Schrob met de pasta het gehele siliconen oppervlak schoon en laat het geheel opdrogen. Zodra de pasta droog is afspoelen met warm water tot dat alle pasta verdwenen is. Even afspoelen en vervolgens laten drogen aan de lucht.

  

Reacties (32) -

  • Danielle

    Danielle

    6-10-2014 15:32:28 | Reply

    Ik moest nooit wat hebben van die beweegbare vormen maar nu ik dit weet, zal ik  eens kijken of mijn weerstand in de winkel minder is... weet nu in elk geval waar ik op moet letten...!

  • Benjamin

    Benjamin

    11-1-2015 23:14:06 | Reply

    Ik lees nu over siliconen, maar hoe zit dat als het handvat van een koekenpan van siliconen is, kan dat om dat het wel warm wordt en in contact komt met vuur?
    En is het veilig en gezond koken?

    • Manon Gagic

      Manon Gagic

      12-1-2015 09:23:37 | Reply

      Hai Benjamin, als het handvat van een pan van siliconen is en dit wordt heet, is dat geen probleem. Dit komt niet in aanraking met voedsel en wordt ook niet dusdanig warm dat het zal smelten. Groeten, Manon

  • Julia

    Julia

    10-2-2015 20:04:12 | Reply

    Weet iemand hoe het zit met de WMF Function 4 kookpannen? De deksels zijn voorzien van een siliconen ring met grote of kleine gaatjes. De deksels kan je hermetisch afsluiten en ook rijst of pasta afgieten, maar dan komt de ring in contact met voedsel. Is dat veilig?

    • Manon Gagic

      Manon Gagic

      10-2-2015 20:25:26 | Reply

      Denk dat je hiermee ruimschoots onder de temperaturen blijft die prima zijn voor siliconen. Groetjes, Manon

  • margreet

    margreet

    10-3-2015 14:27:04 | Reply

    Ik heb altijd een aversie tegen silicone om te bakken gehad.. omdat iedereen vol lof was kocht ik vorig jaar een cakevorm van ikea. Aan alle bakkels die erin gemaakt zijn proef ik waar de cake in contact was met de vorm een plastik of silicone smaak..
    2 wkn geleden kocht ik dan toch ook naar muffinvormpjes van ikea. Zelfde verhaal. Ik heb de draaitechniek gedaan en niks geks te zien. Schoongemaakt met citroensap en heet water. Maar de geur blijft... weet iemand iets over de silicone bakvormen van ikea?? En de silicone vormen die greenjump verkoopt hebben die ook een geurtje en smaakje?

    • Manon Gagic

      Manon Gagic

      10-3-2015 16:41:58 | Reply

      Margreet, ik ben ook niet dol op bakken in siliconen, liever gewoon glas bijvoorbeeld. Ik gebruik zelf de siliconen muffinvormpjes wel en dan proef ik niks, maar ik weet niet of dat wat zegt want geurtjes en smaakjes zijn echt heel persoonlijk. Groetjes, Manon

    • Hanna

      Hanna

      16-9-2016 17:32:12 | Reply

      Ik begrijp wat je bedoeld. Ik heb de siliconen bakvormen van de Xenos en als ik muffins maak of taart zit er zo'n muffe plastic smaakje aan. Ik heb daarom alle siliconen vormpjes weggedaan en ga gewoon weer voor de oudewetse vormen.

  • Rob

    Rob

    12-2-2016 19:04:44 | Reply

    Zijn siliconen ovenhandschoenen veilig om te gebruiken in de keuken bij koken ed?

    • Manon

      Manon

      12-2-2016 20:25:48 | Reply

      Ja hoor, zeker!

  • Femke

    Femke

    1-3-2016 22:19:19 | Reply

    Is het veilig om siliconen rietjes (100%) af te knippen als ze te lang zijn? (ander merk dan Greenpaxx)

  • Manon

    Manon

    1-3-2016 22:27:49 | Reply

    Ja hoor geen enkel probleem

  • Ellen Bosman

    Ellen Bosman

    23-4-2016 10:31:21 | Reply

    Ik gebruik deze vormen al jaren om in te bakken, ideaal..maar nu merk ik dat de vormen gaan plakken zodra ze uit de oven komen, mijn vraag is....wat is ongeveer de levensduur van silicone bakvormen?....ik ben geneigd om nieuwe te kopen

    Groetjes

    • Manon

      Manon

      24-4-2016 00:27:18 | Reply

      Beste Ellen, alles is afhankelijk van gebruik en als je verschilt merkt met vroeger dan zou ik zelf ook geneigd zijn om ze te vervangen. Groetjes, Manon

  • Mattanja de Haan Houtman

    Mattanja de Haan Houtman

    4-9-2016 12:14:52 | Reply

    Ik heb al een aantal keren de bakmatten gebruikt om koekjes te bakken, maar de laatste keer vond ik dat de koekjes erg naar de mat smaakte. Bovendien blijven e matten erg vet zelfs in de vaatwasser.        
    1 Hoe kan het dat ze smaak af geven. 2 Wat kan ik er aan doen. 3 Hoe krijg ik ze schoon.
    Met vriendelijke groet,Mattanja

    • Manon

      Manon

      4-9-2016 12:25:06 | Reply

      Hai, over welk product gaat je vraag? We hebben geen bakmatten maar misschien bedoel je iets anders? Groeten, Manon

      • mattanja

        mattanja

        4-9-2016 15:22:56 | Reply

        Ik bedoel de silicone mattan van Action

        • Manon

          Manon

          4-9-2016 21:44:14 | Reply

          Ik weet niet of de matten van 100% siliconen zijn, dat is namelijk helaas niet altijd zo. Wat je sowieso kunt doen is met veel sop en heet water afwassen want ontvetten is inderdaad lastig. Groeten, Manon

  • mattanja

    mattanja

    6-9-2016 00:01:22 | Reply

    beste Manon,
    ik was de matten altijd af met sop en heet water heb het zelfs met soda geprobeerd en weer met sop en dan lijken ze schoon en rol ze op en als ik ze dan weer uit de kast haal zijn ze weer vet.
    En waarom smaken de koekjes nu naar die matten? daar snap ik niets van.

  • Margreet

    Margreet

    6-9-2016 07:44:18 | Reply

    Hoi mattanja, mijn mat deed dat ook. Ik las een poos terug over (100%) dat het niet helemaal zou zijn. Je kunt dat controleren door eraan te trekken of draaien. Als het dat wittig uitslaat is het niet helemaal 100%siliconen. Bij mij sloeg de mat wit uit. Bleef ook vettig en gaf smaak af. Net als de siliConan bakvorm van de hema en de siliconen cupcake vormen van de ikea. Het scheeld iets door ze juist niet in de vaatwasser te doen. Dan gingen ze nog erger ruiken. Bij mij verdween de mat in de klok en als ik nu koekjes oid bak doe ik een scheutje olie op mijn aanrecht en dat werkt prima!

  • Hans

    Hans

    17-11-2016 10:49:37 | Reply

    Als je staat voor biologisch en gezond opgroeien en leven snap ik niet dat je het over deze siliconen keukenhulpen wilt hebben. Geur of smaak afgifte is een chemische reactie.  Ik gebruik houten spatels, metalen bakvormen en bakpapier. Ik wacht liever niet op slecht nieuws over dit soort chemische artikelen, net als bij teflon het geval is geweest. En uiteindelijk, waarom zou je?

  • H van Gemert

    H van Gemert

    21-11-2016 22:16:50 | Reply

    Ik heb bij intratuin 2 silicone deksels gekocht deze mogen in magnetron en oven ,magnetron 800--1000watt  ,het werkt prima plakt niet ,kan iemand mij vertellen of dit werkelijk zonder risico's gebruikt kan worden bovendien gebruiken we toch ook plastic bakjes daarvoor zonder hierover na te denken.

    • Manon

      Manon

      21-11-2016 22:31:39 | Reply

      Goedenavond, in het blog staat een stukje over siliconen en warmte. Glas is idealer in combinatie met warmte. Groeten< Manon

  • L.Poelwijk

    L.Poelwijk

    20-1-2017 14:47:03 | Reply

    Ik vraag mij vaak af of een kunstgebit niet van ciliconen
    gemaakt kan worden? omdat er toch heel veel mogenlijkheden zijn.

  • Marijke

    Marijke

    14-2-2017 15:10:14 | Reply

    Hi,
    Fijn om dit te lezen over siliconen!
    Maar heb ik nog wel een vraag; waar zouden jullie dan wel cupcakes en muffins ed in bakken?
    Groetjes!

    • Manon

      Manon

      14-2-2017 17:24:09 | Reply

      Cupcakes en muffins bak je op 150 graden dus in principe is siliconen dan wel oké. IK bak ze zelf in papier of in van die porseleinen vormpjes.

  • Jiska

    Jiska

    23-5-2017 22:00:59 | Reply

    Hallo,
    Ik zie dat jullie een siliconen pollepel en soeplepel verkopen. Is dit dan wel veilig ivm de hoge temperaturen van een pan? Alvast bedankt voor het antwoord!
    Groeten Jiska

    • Michel

      Michel

      9-7-2017 16:38:24 | Reply

      Dit is niet hetzelfde als bakken omdat het om korte aanrakingen gaat van temperaturen lager dan 200graden
      Toch zou ik niet snel meer siliconen aanschaffen, omdat het toch wel smeltbaar is en niet gerecycled word :\

  • Tryntsje Pieters

    Tryntsje Pieters

    30-10-2017 14:16:52 | Reply

    Ik heb siliconen muffinvormpjes en een bakmat van Tupperware en deze zijn goed! Nog nooit een vreemd smaakje geproefd aan mijn baksels. Ze zijn wel wat prijziger. Maar dat heb ik er wel voor over ;)...

  • Sanne

    Sanne

    1-12-2017 19:55:18 | Reply

    Is er een mogelijkheid om siliconen te laten testen? Ik ben namelijk ontzettend benieuwd hoe ‘gezond’ de siliconen borstkolf (lekschaal zoals Haakaa Kolf) is zoals veel mensen uit China kopen. Weten jullie of het mogelijk is om dit te laten onderzoeken?

    • Manon

      Manon

      1-12-2017 21:27:02 | Reply

      Beste Sanne, waar zou je het op willen laten testen? Er zijn laboratoria die testen, maar in principe zou je gewoon de testrapporten kunnen opvragen van het merk waar je naar kijkt. Groeten, Manon

      • Sanne

        Sanne

        23-12-2017 13:02:43 | Reply

        Helaas kan dat niet bij artikelen die uit China (aliexpress) komen, daarvoornis geen keurmerk.

Pingbacks and trackbacks (1)+

Loading