Teflon verboden in 2015, hoe zit het?

Je komt het geregeld tegen: per 2015 zou Teflon verboden zijn. Je zou zeggen dat er dan dus geen pannen met (teflon) antiaanbaklaag van PFOA en andere producten met schadelijke perfluorchemicaliën (PFC’s) meer geproduceerd mogen worden, maar is dat eigenlijk wel zo? Helaas moeten we je teleurstellen! Hoe zit dit verbod in elkaar, voor wie geldt het en gaan we inderdaad geen Teflon meer tegenkomen in de winkels?

PFOA Teflon schadelijk

PFOA, de grondstof voor teflon, is een chemische stof waar onder andere antiaanbaklagen zoals Teflon van gemaakt worden. Ook wordt het toegepast in vele andere vuil-, vet- en vochtafstotende producten zoals kleding (bijv Gore-Tex), schoenen, meubelstoffen en tapijten. Daarnaast vind je PFOA in vetafstotende voedselverpakkingen. Denk aan bijvoorbeeld magnetronpopcorn, pizzadozen en andere fastfoodverpakkingen.

PFC’s (waaronder PFOA, maar ook PFOS) zijn een groot probleem. Deze stoffen zijn zeer slecht afbreekbaar waardoor ze zich opstapelen in het lichaam en in het milieu. Ze zijn hierdoor inmiddels aanwezig in het bloed van een groot deel van de bevolking. Langdurige blootstelling aan PFOA is schadelijk voor o.a. lever en schildklier en er zijn duidelijke aanwijzingen dat PFOA waarschijnlijk kanker en geboorteafwijkingen kan veroorzaken. Logisch dus dat PFC’s hoog op de prioriteitenlijsten staan van organisaties die zich bezighouden met volksgezondheid en milieu.

PFOA Voluntary Stewardship Program

De Environmental Protection Agency (EPA) heeft aangestuurd op een afdwingbaar verbod om de blootstelling aan PFOA te verminderen. Helaas was dit te hoog gegrepen en bleek het hoogst haalbare een vrijwillige overeenkomst tussen een aantal bedrijven.

In 2006 is er een afspraak gemaakt tussen 8 chemische bedrijven (waaronder 3M en DuPont) waarbij er gestreefd wordt naar een geleidelijke uitfasering van het gebruik en vrijkomen van PFOA en andere gerelateerde chemicaliën. Uiteindelijk moet het “Voluntary Stewardship Program” leiden tot een vrijwel gehele eliminatie van PFOA in 2015. De 8 producenten hebben aangegeven nieuwe productiemethoden te ontwikkelen waarbij er geen PFOA meer vrij zal komen in de eindproducten en/of de omgeving van de fabriek.

Vrijwillige afspraak PFOA

Het lijkt allemaal erg nobel en doeltreffend maar er zijn zeker kritische kanttekeningen te plaatsen bij dit “Voluntary Stewardship Program”. De naam zegt het al, het is een vrijwillige deelname. Deze maatregel zal dan ook niet voldoende zijn om PFOA wereldwijd te elimineren. Van alle PFOA producerende bedrijven hebben zich slechts 8 Amerikaanse producenten aangesloten bij het Stewardship Program. Veel producenten van PFOA producten bevinden zich in China en deze bedrijven hebben zich geen van allen verbonden aan deze afspraak.

Door het vrijwillige karakter van het Programma ontbreekt er ook een mechanisme om toe te zien op naleving van de afspraken. De EPA mag gegevens over PFOA die worden aangeleverd door de bedrijven niet onafhankelijk laten controleren en er kunnen geen sancties worden opgelegd aan een bedrijf dat zich niet aan de afspraken houdt. Het is dan ook niet verbazend dat de rapporten over de eerste jaren bij een aantal van de 8 bedrijven weinig tot geen afname van PFOA laten zien. De gepresenteerde data is vaak onduidelijk of wordt gedeeltelijk niet weergegeven ivm bedrijfsgeheim. Dit komt de betrouwbaarheid niet ten goede en er is hierdoor eigenlijk niet te zeggen of het Voluntary Stewardship Program doeltreffend is. Als consument moet je er dus maar vertrouwen in hebben dat deze 8 chemische bedrijven het juiste doen.

Positief resultaat met bijsmaak?

Gelukkig zijn er ook positieve resultaten te noemen. 3M stopte jaren geleden als met de productie en ook Dupont is inmiddels gestopt met PFOA en liet na 1 jaar al een afname van 98% zien van de uitstoot van PFOA en de hoeveelheid gebruikte droge PFOA was 80% afgenomen. Drie bedrijven lieten een afname zien in vloeibare PFOA. Dit is natuurlijk goed, maar omdat het om een zeer schadelijke, slecht afbreekbare stof gaat , wil je dit eigenlijk zien bij alle vormen van PFOA en bij alle bedrijven.

Daarnaast is het alternatief dat nu ontwikkeld is, C6, ook een schadelijke stof.

Effect van het PFOA “verbod”

Het Stewardship Program is een stap in de goede richting, maar vanwege het vrijwillige karakter doen lang niet alle bedrijven mee. Het “verbod” waar je vaak over leest is dus eigenlijk helemaal geen verbod en er zullen dus ook na 2015 nog gewoon kleding, pannen, bakblikken en voedselverpakkingen met PFOA geproduceerd worden. Daarbij is het maar de vraag of bedrijven die wel deelnemen zich aan de afspraken houden, aangezien de resultaten in hun rapporten vaak niet duidelijk genoeg zijn en er geen sancties opgelegd kunnen worden. Zelfs al zal PFOA de komende eeuw wel geleidelijk volledig uitgefaseerd worden, onze blootstelling aan PFOA zal per 2015 hoogstens een heel klein beetje afnemen.

Wat kun je zelf doen?

Je zult dus het heft in eigen hand moeten nemen. Het is van belang om te blijven opletten wat je koopt en gebruikt. Als je nog pannen met een Teflon/PFOA antiaanbaklaag hebt, gooi ze weg en ga op zoek naar alternatieve bakvormen en pannen van veiliger materialen zoals stalen pannen, keramiek, RVS, emaille, gietijzer en keramische antiaanbaklagen. Gebruik geen fastfoodverpakkingen, magnetronpopcorn, pizzadozen etc. en koop geen kleding van water- en vuilafstotend materiaal. Je vermijdt zo de blootstelling aan PFOA en je hebt op deze manier als consument invloed op het gebruik van PFOA door de industrie. Als er steeds minder vraag komt naar producten met schadelijke PFC’s, zal de productie automatisch afnemen.

Reacties (12) -

  • Rob Heemskerk

    Rob Heemskerk

    4-10-2014 23:23:38 | Reply

    Op zich moet je blij zijn met ieder positief bericht rond plastics. Maar, laten we er geen doekjes om winden: ons milieu is ernstig vervuild met alle soorten plastic! Het zit in onze lucht die we inademen, in het water wat we drinken, in de zee waarin we zwemmen, en ga zo maar door. We zullen moeten leren leven met dit gegeven, en in de toekomst zullen we de consequenties moeten aanvaarden.

  • Mar

    Mar

    30-10-2014 21:20:39 | Reply

    Weet iemand waar je een friteuse zonder teflon kunt kopen?

    • Manon

      Manon

      30-10-2014 23:24:19 | Reply

      Er zijn veel rvs friteuses te vinden en dat werkt wel prima. Zie bijv hier http://www.kieskeurig.nl/friteuse/q/rvs%20friteuse

  • Chrissy

    Chrissy

    15-11-2014 11:31:13 | Reply

    Als je toch gaat frituren let dan op welke olie je gebruikt. De plantaardige oliën kunnen niet tegen de hitte die je nodig hebt voor frituren, behalve kokosolie (niet ontgeurd) die kan tot zeker 300 graden Celsius worden verhit. Deze olie kun je, als je de olie steeds zeeft na gebruik, zo'n 200 keer gebruiken. Bij alle andere oliën verbranden de omega bestanddelen en daardoor wordt het juist schadelijk.
    Jammer genoeg weten koks vaak niet.

    • Jan

      Jan

      19-11-2014 15:45:39 | Reply

      Niet alleen koks weten niet dat je plantaardige(MOZ) niet sterk mag verhitten maar ook ons voedingsbureau verkondigt nog steeds dat je moet frituren met plantaardige olie met veel meervoudig onverzadigde vetzuren. En dat gebeurt dus alom! Niemand schijnt te beseffen dat daardoor transvetzuren ontstaan die veel schadelijker zijn dan verzadigde vetzuren. Dus als je frituurt met een vet moet dat verzadigd vet zijn zoals kokosvet maar ook b.v. reuzel(niet voor vegetariërs).

      • af

        af

        20-3-2015 18:13:08 | Reply

        Hoe zit dat met frituren in rijstolie ?

    • Tanja

      Tanja

      21-11-2014 9:51:14 | Reply

      Maar als je frituurt in niet-ontgeurde kokosolie, krijgt je friet dan niet een kokos-bijsmaak?

      • Manon

        Manon

        21-11-2014 9:57:55 | Reply

        nee, proef je helemaal niks van. Wij doen het altijd.

  • Merel

    Merel

    21-12-2014 22:53:48 | Reply

    Heeft iemand toevallig een tip voor regenkleding? Ik kom na lang googlen uit bij Didriksons. Dat is PVC-en PFC-vrij. Bij andere PVC-vrije merken lees ik alleen maar over polyurethaan, maar ik kom er niet achter of dat dan bewerkt is met PFC. Weet iemand dit?
      

  • Wouter

    Wouter

    14-1-2015 14:28:11 | Reply

    Weet je, op zich allemaal leuk en aardig, maar als een stof zo enorm schadelijk is, waarom is er dan nog geen (Europees) verbod op? Niet dat ik veel vertrouwn heb in de politiek, maar zodra keihard wordt aangetoont dat een stof schadelijk is dan wordt er wel actie ondernomen. Nu wordt PFOA 'verboden' al begrijp ik dat dit eerder een vrijwillige actie is dan een politiek besluit... Hoe dan ook lukt het leveranciers telkens weer om aan te tonen dat bij normaal gebruik teflon niet schadelijk is. De onderzoeken dat het bij normaal gebruik wel schadelijk is zijn bijzonder schaars. Dus hoe zit dat nou bij normaal gebruik (dus geen vaatwasser, geen oververhitting, geen gekras met metaal etc)?

  • Erik Floor

    Erik Floor

    2-2-2015 12:16:20 | Reply

    Beste Sandra, misschien kan ik het wat toelichten. Wanneer je op de EPA site kijkt, je hebt zelf de link erop gezet, vertellen ze je:

    "PFOA is used to make fluoropolymers and can also be released by the transformation of some fluorinated telomers. However, consumer products made with fluoropolymers and fluorinated telomers, including Teflon® and other trademark products, are not PFOA. "

    PFOA is een soort zeep, die toegevoegd wordt tijdens het fabriceren van teflon om de teflondeeltjes niet uit te laten klonteren. Er is veel onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van deze zeep in het milieu en eventuele schadelijkheid. De resultaten waren echter niet zodanig dat EPA een verbod uitvaardigde.

    "At present, there are no steps that EPA recommends that consumers take to reduce exposures to PFOA."  ( staat een stukje verder op )

    Echter toch hebben de meeste grote fabrikanten (ook Dupont, die het recht op de Teflon naam heeft) beloofd deze zeep niet meer te gebruiken en over te stappen op alternatieven. Teflon zelf is nooit gevaarlijk geweest, juist door de fijne eigenschap dat het onder de 250C nergens mee wil reageren, een beetje zoals goud. Daarom kun je het zo goed toepassen in allerlei medische toepassingen die ons leven verlengen. Hopelijk stelt je dit wat gerust.
    Teflon, of de meer generieke naam PTFE,  zal zeker niet na 2015 verboden worden.

  • Driessen

    Driessen

    21-1-2017 16:00:49 | Reply

    Hoe weet ik of ik de VIVO (villeroy en Boch) wokpan die je bij AH kan kopen met de spaaractie een 'veilige' teflonlaag heeft. Op de folder en doos is niks terug te vinden. Durf die niet te kopen.

    Ook heb ik een airfryer. Die is ook bedekt met dergelijke coating. Maar of het pfoa vrij is weet ik niet.

    Heeft het nog invloed als ik een kinderwens heb en over ga op RVs? Of zit mijn lichaam er nu zo vol mee dat het niet meer weggaat?

    Ik heb al een aantal jaren keramische lagen maar die zijn ook niet echt fijn.

    Ook verkoopt Creusette pannen met anti aanbaklagen, zijn die wel veilig?

Pingbacks and trackbacks (1)+

Loading